Deze tekst is een onderdeel van een interview dat Peter Sierksma (schrijver en journalist) in 2005 met Jonaske gevoerd heeft. Het interview vond plaats tijdens de opening van de expositie Smeltijs van Jonaske in Galerie Ruimte te Amsterdam.

Innerlijke landschappen

Peter: Jij noemt jouw schilderijen soms wel ‘innerlijke landschappen’. Veel schilderijen doen ook daadwerkelijk denken aan landschappen. Kun je daar wat meer over zeggen, wat is een landschap voor jou?

Jonaske: 'Ik geef ervaringen vaak landschappelijk weer. Het zijn geen letterlijke landschappen in die zin dat er een overeenkomstige plek bestaat. De landschappen zijn persoonlijke verbeeldingen. Met de ogen door mijn geschilderde landschappen heen lopen is reizen door een niet bestaande wereld. Ik nodig de kijker uit om haar of zijn eigen reis te maken. Ik hoop dat ik zoveel ruimte geef dat iemand zelf kan bepalen wat hij ziet. Natuurlijk, ik ben me bewust van het feit dat ik de maker van de schilderijen ben en dat het mijn verbeelding is. De innerlijke landschappen worden gemaakt, geschilderd, gedreven vanuit mijn eigen motieven, uit mijn beleving van de wereld en wat daarin gebeurt.'

Peter: In hoeverre kun je een innerlijk landschap dan nog echt `landschap` noemen?

Jonaske: 'Verschillende, dagelijkse, gebeurtenissen kunnen verschillende ladingen hebben en die kunnen naast elkaar op een schilderij terechtkomen. Er zijn schilderijen waarin verschillende verhalen of emoties door elkaar lopen. Als het schilderij klaar is, leidt het echter zijn eigen leven en gelden universele opvattingen waardoor het persoonlijke verhaal van mij als schilder er niet meer toe doet.'

Interieur en exterieur

Peter: Laten we terugkeren naar het landschap. Sommige schilderijen, bijvoorbeeld de Sonnetten, laten vooral een `exterieur` zien. De fysieke gesteldheid van die landschappen is zichtbaar. Als het om ijs gaat bijvoorbeeld dan zie je ijsbergen, zee, water en gras…

Jonaske: 'Er zou zo`n plek kunnen bestaan op de wereld. In die zin heb je gelijk dat het exterieurs zijn.'

Peter: Tegelijkertijd verplaats je het landschap daarentegen, als een interieur, ook naar binnen. Hoe maak je als kijker binnen jouw innerlijke landschappen nou verschil tussen interieurs en exterieurs? Want wat we zien zijn ondermeer de letterlijke vormen van een kamer. En een element dat vaak terugkomt is een tafeltje. Dit zijn voor mij binnenkamers, interieurs…

Jonaske: 'Als je het tafeltje letterlijk als ding beschouwt, hebben we het inderdaad over interieurs. Dat is echter niet aan de orde.'